BlockChain Grubu Sunumu

Üniversitemize bağlı olan Trakya Üniversitesi Bilişim ve İnovasyon Topluluğu olarak kurduğumuz BlockChain grubu başkanlığını yürütmekteyim. Grubumuzda bulunan üyelere kısa bir tanıtım dökümanı oluşturdum. BlockChain hakkında genel anlamda bilgilere aşağıdan erişebilirsiniz.

Blok Zinciri (BlockChain) Nedir?

Hızlı ve güvenli olmasıyla ön plana çıkan sistem, para akışının pek çok kaynaktan aynı anda onaylanması prensibi ile çalışıyor.
Bitcoin, 2012’den beri kullanılan, herkes tarafından desteklenen ve kimsenin kontrolünde olmayan dijital para birimi. Bitcoin sistemini bugüne dek ayakta tutan sistem ise blok zinciri(Blockchain) teknolojisi. Son zamanlarda, teknoloji endüstrisinden pek çok farklı kuruluş bu teknolojiye ilgi göstermeye başladı.
blockchain-1
Peki blok zinciri tam olarak nedir?
Bir blok zinciri, hesap defteri girdisini ya da bir hesap hareketi kaydını temsil eden veri yapısıdır. Her hesap hareketi, gerçekliğini koruma altına almak adına dijital olarak imzalanır ve kimse bu kayda müdahale edemez.
Böylece hem hesap defterinin kendisi hem de içindeki hesap hareketlerinin güvenilir olduğu varsayılır.
Kriptografi kullanılarak bağlanan ve güvenli hale getirilen, bloklar adı verilen, sürekli büyüyen bir kayıt listesidir.
Kriptografi, gizli kodları hazırlama ve bunları kırma bilimidir. Protokol ve algoritmalarının iletişim güvenliğini sağlamak için kullanılır.

Blok zinciri kısaca şöyle işler:

“Varsayalım ki sen (bir düğüm) bilgisayarında bir dosya (muhasebe defteri) barındırıyorsun. İki müfettiş (bunlara madenci diyelim) onlar da ayni dosyanın birer kopyasını kendi bilgisayarlarında barındırıyorlar (yani dosya merkezsiz / dağınık). Sen bir para devir işlemi yaptığında bilgisayarın, bu iki müfettişlerin ikisine birden, ayni anda, onları bilgilendiren birer e-mektup yollar. Her müfettiş aceleyle harekete geçer ve hem bu işlem için, hem de müfettiş ücretini kripto para olarak ödeyebilmek için yeterli bakiye olup olmadığını kontrol eder. Bu işi ilk başaran “herkese cevap ver” düğmesine basar, ve kontrolü nasıl yaptığını anlatan bir belgeyi (ispatlanmış emek) cevaba ekler. Eğer diğer müfettiş de onay verirse herkes dosyalarını yeni durumu yansıtacak şekilde günceller.”

Bir çok kaynaktan kontrol ediliyor.

Sistemin güvenliğini sağlayan asıl olay ise bu dijital hesap defterlerinin bir ağ ya da altyapı üzerinde dağıtılmasıdır. Altyapıdaki bu ek devreler ve katmanlar, bir hesap hareketinin durumu ile ilgili istenilen her an mutabakat sağlanabilmesi amacına hizmet eder. Gerçekliği koruma altına alınmış hesap defterlerinin birer kopyası her katmanda bulunur.
Bir blok zinciri sistemi, hangi şekillerde çalışacağı ve mutabakata varmak için hangi mekanizmaları kullanacağı konusunda düzenlenebilir.  Bu sistem küçük gruplar arasındaki para akışında kullanılabileceği gibi çok fazla üyesi olan sistemlerde de kullanılabilir. Bitcoin, milyonlarca üyesi ile blok zinciri sistemini kullanan en büyük yapıdır.
blockchain-2

Standart para transferi sistemlerinden çok daha güvenliler:

Öncelikle birbirine güvenmeyen fakat aralarında maddi bir ilişkinin zorunlu olduğu iki insan ya da şirket düşünün. Para miktarı büyüyebilir ya da küçülebilir. Sonuç olarak, para aktarımını dijital ortamda yapmak, güven sorununu ortaya çıkartır.
Ancak Block Zincirleri, sahip oldukları yüksek güvenlik özellikleri ve şifreleme yöntemleri sayesinde mevcut yöntemlerle kırılamıyorlar. Bunun için kuantum bilgisayar sistemlerinin yaygınlaşması ve güvenlik önlemlerinin hiç geliştirilememesi gerekiyor. Ki bu durum da, böylesine yüksek ticaret hacmine sahip bir piyasa için zor bir ihtimal.

Hızlı, güvenli, takibi kolay.

Blok zinciri teknolojisinin sağladığı üç kolaylık bu sistemin tercih edilmesinde etkili oluyor:

  1. Bir otoriteye ve aracıya ihtiyaç duyulmaması hem maliyetleri düşürüyor hem de işlemleri hızlandırıyor.
  2. İşlemlerin pek çok farklı nokta tarafından kontrol ediliyor olması, sistemde sahtekarlık yapılması ihtimalini azaltıyor.
  3. Blok zinciri, bir varlığın hangi kaynaktan çıkıp hangi kişilerin elinden geçip nereye ulaştığını takip etmek için ideal bir platform. Burada kullanıcı kendisinden önceki son 3 işlemi görmektedir.

blockchain-3
Sistemle ilgili en büyük problem ise uygulamasının zor oluşu. Çünkü bu açık kaynaklı sistem pek çok farklı yazılım grubu tarafından, farklı idealler doğrultusunda, farklı şekilde kurgulanıyor. Bu da bir standart oluşturulmasını engelliyor. Bu probleme çözüm bulmak amacıyla, aralarında IBM, Cisco, Fujitsugibi büyük teknoloji firmalarının ve önemli finans kuruluşlarının bulunduğu bir grup şirket, Hyperledger adlı bir sistem kurmayı amaçlıyor.
“Hyperledger,(Aralık 2015) sektörler arası blok zincir teknolojilerini ilerletmek için oluşturulan açık kaynak kodlu bir işbirliği girişimidir. Finans, bankacılık, şeylerin interneti (IoT), tedarik zincirleri, imalat ve teknoloji liderlerinin bir araya geldiği ve Linux Vakfı’nın ev sahipliği yaptığı küresel bir işbirliğidir.”
Sektörler arası para aktarımını sağlayacak dev bir altyapı oluşturmak istiyorlar. Bu altyapı ile internet dünyasında, finans alanında farkındalık yaratılabileceği düşünülüyor.
Linux Foundationtarafından oluşturulan Hyperledger Projesi’nin yönetici müdürü Brian Behlendorf’un birkaç cümlesini sizinle paylaşmak istiyorum :

  • “Pek çok kişi bir banka ya da devlet sitesini açtığında ya da LinkedIn’i ziyaret edip belli bir üniversitede okuduğunu söyleyen birinin profilinde yeşil tik işareti görünce olayı fark etmeyecek bile ama o sırada işin perde arkasında Blockchain’den faydalanılıyor olacak. Şu an elimizde bir çözüm (Blockchain) var gibi ama bu çözüm sadece kimlik ve kişisel veri yönetimi gibi şeyler kolaylaştırılırsa işe yarayacak. Bu süreç o kadar kolay olmalı ki sanki cüzdanınızı açıp ehliyetinizi gösteriyormuşsunuz gibi hissetmelisiniz. Google, Amazon ya da Facebook gibi teknoloji devleti Blockchain teknolojisinden kesinlikle faydalanıp onunla yeni iş modelleri oluşturacaklar. Ama bence merkezsiz bir teknoloji olan Blockchain, bu gibi şirketlerin piyasadaki gücünü azaltacak.”

Blockchain Uygulama Alanları

  • Dijital Kimlik
  • Müşteri Tanıma (Know Your Customer – KYC)
  • Küresel Ödeme Sistemleri
  • Girişimler İçin Sermaye İhtiyacı Karşılama
  • Bağış Toplama ve Yönetimi
  • Mal ve Kaza Sigortası Tazmin Süreci
  • Telif Kayıt Sistemleri
  • Vekaleten Oy Kullanma
  • Askeri Emir Komuta Zincirler

Yukarıda bulunan tüm bilgiler internet üzerinden yapmış olduğum araştırmalar sonucunda oluşturulmuştur. Önümüzdeki günlerde BlockChain grubumuzda anlatacağım derslerin evraklarını da paylaşacağım.